Araştırmalar / Изследвания

Kırcaali’nin Kayabaşı (Skalna Glava) köyü ile ilgili şöyle bir Murad Ağa Efsanesi bugüne dek anlatılagelmiştir: Eskiden harp zamanında Kayabaşı köyünden bir kadın emzikli çocuğu ile birlikte bugünkü Yumrukkaya veya dolayındaki kayalıklara gizlenmiş. Buraya bıraktığı bebeğini gizli gizli gelip emziriyormuş. Böyle yalnız büyüyen çocuk, yıllar sonra çok cesur delikanlı olarak yetişmiş. Kendisine bir at edinip, ne olursa olsun kesinlikle atından ayrılmıyormuş. Daha sonraları köye yapılan baskınlarda halkı koruyarak, yörede cesur ve yiğit biri olarak tanınmış. Ve çaresiz köylüler düşmana karşı Murad Ağa’ya sığınmışlar. Kendisine ellerinde olan her şeyini vermek istiyorlarmış. Böylece vefa borcunu azaltacaklarını düşünüyorlarmış. Ancak Murad Ağa bu efsanede mal mülk zenginliğiyle değil, gönlünün zenginliğiyle yaşıyor. Vefakar köylü, kendisine sahip çıkan bu fakir yiğide “Ağa” unvanını takmıştır. Bugün de Murad Ağa unvanıyla bu efsanede yaşatılmaktadır. Mezarının da Tekealan dolayındaki Esk...

Kırcaali’nin Kemikler/Hacımahalle (Kostino) köyü ile ilgili şöyle bir efsane anlatılagelmiştir: Eski zamanlarda yaşayan Hacı’nın bütün köyün hayvanlarını gütmek gibi sorumluluğu olan bir çırağı varmış. Çırak, bir defasında Hacı’nın Mekke’de bulunduğu bir sırada Hacı’nın hanımına: “Yenge, ben Hacı Ağa’mın yanına gideceğim!” demiş. Hacının hanımı, hemen pişi yapıvermiş ve çıkını hazırlamış. Hayvanları, keçileri Kemikdağı’na süren çırak, aynı anda Mekke’ye de varmış. Hacı’ya çıkını uzatıp: “Hacı Ağa’m, sana yengemin emanetini getirdim” diyerek kaybolmuş. Hacı, eve döndüğünde hanımına: “Hanım, senin gönderdiğin emaneti aldım” demiş. İşte böyle olayları yöre insan ı evliya, derviş kerametlerine b ağlamaktadır. Efaneyi kaleme alan: Resmiye MÜMÜN “Kostino (Kemikler) Köyü ve Yöresininin Toponimisi” adlı toponimik araştırma kitabından Foto: Resmiye MÜMÜN

Kırcaali’nin İmamlar (Zvınçe) köyünde yaşayan Koca Hafız lâkaplı bir hafız, sabahleyin koyun sürüsünü otlaklara sürermiş. Aynı zamanlarda tanıdık insanlar kendisini Filibe (Plovdiv) Fuarı’nda ve de her sabah Mekke’de namazını kılarken görürlermiş. Bir gün Mekke’den, yani hacılıktan dönen bir kişi, Koca Hafız’ı ziyaret etmiş. İkisi din î konularda sohbet ettikten sonra adam, Koca Hafız’a kendisini Mekke’de namaz kılarken gördüğünü söyleyerek, bu işin sırrını öğrenmek istemiş. Koca Hafız, hacıya: “Senin dünyada öğreneceğin çok şey var!” demiş. Efsaneyi kaleme alan : Resmiye MÜMÜN “Kostino (Kemikler) Köyü ve Yöresinin Toponimisi” adlı toponimik araştırma kitabından Foto: İsmet İSMAİL